Te pyszne truskawki

Truskawki są pierwszymi owocami, pojawiającymi się w kraju w okresie wiosennym. Według badań rynkowych należą do najbardziej lubianych owoców. Warto dodać, że są nie tylko pyszne, ale i zdrowe. Historia truskawki jest bardzo ciekawa. Z danych botanicznych wynika, że truskawka to owoc powstały na skutek skrzyżowania dwóch gatunków poziomek – chilijskiej (Fragaria chiloensis), pochodzącej z Ameryki Południowej i wirginijskiej (Fragaria virginiana), której ojczyzną była Ameryka Północna. Stało się to przez zupełny przypadek. W XVII wieku hodowcy sprowadzili do Europy poziomkę. Gdy odmiany chilijską i wirginijską posadzono obok siebie, doszło do samoistnego krzyżowego zapylenia. Powstała na skutek krzyżówki nowa roślina zupełnie zaskoczyła hodowców, bowiem tak dużych i smacznych owoców nie rodziła żadna poziomka.

Smakowite, soczyste i niezwykle okazale nowe poziomki stały się rewelacją na wystawach ogrodniczych. Hodowcy ochrzcili nowo powstały gatunek, nadając mu niezależnie nazwy poziomka wielkokwiatowa (Fragaria grandiflora) i ananasowa (Fragaria ananassa). Bardzo szybko truskawki stały się lubianymi owocami deserowymi. Z wielkim sukcesem trafiły do upraw domowych i zamkowych ogrodów. Zagościły na stołach najznakomitszych osób.

Truskawki uprawia się we wszystkich krajach klimatu umiarkowanego oraz w chłodniejszych rejonach podzwrotnikowych. Największymi producentami tych owoców są Stany Zjednoczone, Polska, Japonia i Chiny. W Polsce najwcześniejsze odmiany truskawek dojrzewają w pierwszej połowie czerwca. Niektóre odmiany owocują dwa, a nawet trzy razy do roku.

Odmiany, ze względu na przeznaczenie, dzieli się na amatorskie, towarowe, przetwórcze, zaś z uwagi na charakter uprawy na truskawki płożące, wiszące i pnące. Najczęściej spotykane odmiany to Senga Sengana, Madame Poincare, Maria, Królowa Luiza, Senga Precosa, Sensation (o smaku ananasa), Delicatesse, Dukat (PL), Madame Moutot, Elista, Louis Gauthier (ananasowa).

Truskawka jest byliną wieloletnią, tworzącą liczne rozłogi, zwane „wąsami”. Jej owoc to tak naprawdę morfologicznie wcale nie owoc, a mięsiste rozrośnięte dno kwiatowe, posiadające na powierzchni wiele małych suchych owocków (tzw. owoc zbiorowy, jagoda pozorna). Truskawki w zależności od odmiany różnią się wielkością, barwą skórki, miąższu i smakiem. Spotyka się odmiany o owocach drobnych, dużych i bardzo okazałych. Kształcie stożkowym, kulisto-stożkowym ze ściętym wierzchołkiem, sercowatym, kulisto-nerkowatym do kulistego. Barwa skórki owoców może być jasna, czerwona do ciemnoczerwonej. Miąższ owoców bywa jasno lub ciemnoczerwony. Zwykle jest soczysty, aromatyczny i bardzo smaczny (słodki lub kwaskowaty).

Deser serowo-truskawkowy
Składniki: 2 szklanki truskawek, 8 łyżek cukru, 8 łyżek płatków kukurydzianych, 1 szklanka śmietanki, 1 szklanka białego sera, 4 łyżeczki cukru waniliowego, 8 listków mięty

Sposób przyrządzenia:
Truskawki dokładnie umyć, osuszyć. Płatki kukurydziane i truskawki podzielić na 4 porcje. Na dno pucharka wsypać płatki kukurydziane i truskawki. Śmietanę mocno schłodzić i ubić z cukrem na sztywną masę. Ser utrzeć na gładką masę i wymieszać z cukrem waniliowym. Ser połączyć z bitą śmietaną. Gotową masę nakładać do pucharków na truskawki. Udekorować listkami mięty.

Wartości odżywcze truskawki
Truskawki to zdrowe owoce. Posiadają niską wartość kaloryczną i dlatego poleca się je jako składnik diet odchudzających. Owoce posiadają 7-10 procent węglowodanów, przy czym w przewadze są to cukry łatwo przyswajalne. Ponadto truskawki są bogate w garbniki, kwasy organiczne, witaminy (A, z grupy B, PP oraz C) i składniki mineralne. To skarbnica witaminy C – już 150 g tych owoców pokrywa dzienne zapotrzebowanie dorosłego człowieka na witaminę C. Truskawki są bogate w składniki mineralnych o charakterze odkwaszającym -zwłaszcza potas, wapń i magnez. Wysoka zawartość żelaza (najwyższa wśród wszystkich owoców jadalnych) sprawia, że mają one działanie krwiotwórcze i wzmacniające. Truskawki obfitują w pektyny – jedną z frakcji błonnika pokarmowego. Pektyny posiadają zdolność pęcznienia na skutek wiązania dużych ilości wody. Dzięki temu obniżają poziom cholesterolu i neutralizują substancje toksyczne. W owocach występują także substancje o silnym działaniu bakteriobójczym i przeciwnowotworowym. Właściwości moczopędne truskawek mogą być wykorzystywane w leczeniu kamicy moczowej i nadciśnienia tętniczego.

Czy truskawki można podawać małym dzieciom?
Zdecydowanie nie. Truskawki posiadają substancje, które mogą działać na organizm dziecka wywołując dolegliwości alergiczne, np. wysypkę, biegunkę, wymioty, duszność, czy bóle brzuszka. Niewielkie ilości truskawek można próbować podać dziecku, które ukończyło 1,5-2 latka. Najlepiej, aby były to owoce pochodzące z własnego ogródka czy działki. Lepiej unikać truskawek nowalijek i z upraw niewiadomego pochodzenia. Niestety nawet niektórzy dorośli reagują na truskawki alergicznie. Pojawia się u nich najczęściej na ciele pokrzywka czy wysypka.

Truskawki w kuchni
Spożywa się je na surowo, jak owoc typowo deserowy lub przetwarza. Smak truskawek kojarzy się głównie z daniami słodkimi, deserami, lodami z bitą śmietaną, ciastami i wypiekami cukierniczymi. Warto dodać, że w kuchniach wielu narodowości truskawki spożywa się w daniach „na ostro” z dodatkiem mięsa i ryb. Truskawki to doskonały surowiec na dżemy, marmolady, konfitury oraz musy i koktajle. Są cenionym składnikiem sałatek, surówek, przystawek. Z udziałem truskawek przygotowuje się sosy, zupy, również wina, soki, nalewki i likiery. Owoce te także kandyzuje się i przechowuje w syropie.

Truskawkowe liście
Uprawy truskawek prowadzi się nie tylko ze względu na owoce i ich kulinarne zastosowanie. W ziołolecznictwie wykorzystuje się także liście truskawek. Medycyna naturalna zaleca stosowanie naparów z liści truskawkowych, jako panaceum na dolegliwości żołądkowe, stany zapalne przewodu pokarmowego oraz biegunki. Odwary z liści wykazują też działanie wzmacniające i dezynfekujące drogi moczowe. Picie herbatek ziołowych z dodatkiem liści truskawek poprawia przemianę materii, pobudza łaknienie i wzmacnia apetyt.

Transport i przechowywanie
Truskawki posiadają sporo wody, co czyni je owocami bardzo nietrwałymi. Są bardzo czułe na ucisk i naruszone szybko się psują. Transport tych owoców musi być wyjątkowo ostrożny. Owoce najlepiej przechowywać w lodówce przy optymalnej temperaturze 0-2°C, nie dłużej niż 48 godzin. Truskawki szybko tracą swój aromat. Najlepszym sposobem na ich długotrwale przechowanie jest zamrożenie – zachowują prawie wszystkie właściwości świeżych owoców.

źródło: ModaNaZdrowie

Przeczytaj, jak wybierać i przyrządzać truskawki.

Zobacz przepisy kulinarne zawierające truskawki