AloesAloes drzewiasty pochodzi z Afryki Południowej i Ameryki Środkowej. W Polsce jest często uprawianym kwiatem doniczkowym.

Roślina ma charakterystyczne liście, pokryte na brzegach ząbkami przypominającymi kolce i wypełnione tkanką wodną zawierająca śluz. W warunkach naturalnych aloes drzewiasty osiąga wysokość 4 m i zakwita różowopomarańczowymi lub czerwonymi kwiatami.

Okazy uprawiane w doniczkach są znacznie niższe i, niestety, rzadko okrywają się kwiatami.

Surowce lecznicze

Surowcem wykorzystywanym w lecznictwie jest sok otrzymany ze świeżych liści oraz miazga z liści.

Właściwości i działanie

Wśród składników leczniczych aloesu drzewiastego znajdują się wielocukry, lecytyna, glikoproteiny, antranoidy (aloina A i B), kwasy organiczne, alkilochromony. Dzięki glikoproteinie i aloinie aloes wykazuje właściwości przeciwzapalne oraz stymulujące odporność organizmu. Aloina drażni jelito grube, dzięki czemu ma działanie przeczyszczające. Ponadto ułatwia trawienie i wpływa na poprawę apetytu. Świeży miąższ z liści ma działanie łagodzące stany zapalne skóry.

Stosowanie

W przeszłości ceniono aloes przede wszystkim ze względu na właściwości przeczyszczające i gojące. Dziś roślina ma szerokie zastosowanie w medycynie i kosmetyce. Aloes jest stosowany w formie okładów ze świeżej miazgi na oparzenia, stany zapalne skóry, źle gojące się rany i skaleczenia. Miazga, maść lub żel przynoszą ulgę silnie opalonej skórze i zapobiegają powstawaniu pęcherzy. Sok z aloesu drzewiastego jest składnikiem preparatów stosowanych w chorobach żołądka.

Doustnie sok z aloesu stosuje się w celu poprawy trawienia oraz w przypadku zaparć. Zaleca się wówczas przyjmowanie 2 razy dziennie pół godziny przed posiłkiem po jednej łyżeczce wyciśniętego soku. Na wzmocnienie odporności organizmu oraz w chorobie wrzodowej stosuje się wino aloesowe, sporządzone według przepisu bonifratrów z 1/2 litra czerwonego wina gronowego i 1/2 litra miodu pszczelego dodanych do soku wyciśniętego z l/2 kilograma umytych zmiażdżonych liści rośliny.

Wino przyjmuje się na godzinę przed posiłkami, po l łyżeczce w pierwszym tygodniu, w kolejnych trzech tygodniach po 1 łyżce i ponownie po 1 łyżeczce w kolejnych tygodniach. Aby zwiększyć właściwości immunostymulujące aloesu, nie należy go podlewać przynajmniej przez tydzień poprzedzający zbiór liści. Zawarta w aloesie aloina w zwiększonych dawkach powoduje przekrwienie miednicy małej, w związku z czym stosowanie aloesu : preparatów aloesowych w ciąży grozi poronieniem. Kuracji aloesem nie należy przeprowadzać również w przypadku ostrych nieżytów żołądka, przy nadciśnieniu, niewydolności nerek i krwotoku wewnętrznym.

Preparaty

Właściwości lecznicze aloesu wykorzystują liczne preparaty, dostępne w aptekach. Aloina jest składnikiem leku przeczyszczającego Alax. Wyciąg ze świeżych liści wchodzi w skład wzmacniającego i przyspieszającego gojenie się ran Bioaronu C. Dostępne są również żele i maści do użytku zewnętrznego.