Cebula zwyczajna
Cebula jest powszechnie występującą w Polsce rośliną jadalną, znaną również jako cebula ogrodowa lub pospolita. Warzywo o intensywnym zapachu chętnie dodaje się do sałatek, sosów, mięs i zup.
Poza swoimi walorami smakowymi, cebula posiada liczne właściwości lecznicze, znane i cenione już w starożytności.
Ta znana na całym świecie roślina pochodzi z zachodnich obszarów Azji. W pierwszym roku nad ziemią wyrasta szczypior, czyli zielone, puste w środku liście.
W drugim roku roślina dorasta nawet do 120 cm i wytwarza pęd kwiatowy z białawozielonkawymi kwiatami uformowanymi w kulisty hałdach. W zależności od odmiany, kuliste, spłaszczone lub nieco wydłużone cebule są okryte żółtymi lub fioletowymi łuskami.
Surowce lecznicze
Surowcem stosowanym w lecznictwie jest świeża cebula. Bulwy zbierane są latem.
Właściwości i działanie
Liczne właściwości lecznicze zawdzięcza cebula związkom siarkowym, substancjom śluzowym, saponinom triterpenowym, sterolom, pektynom, witaminom B, E, K i dużej zawartości witaminy C, flawonoidom (zwłaszcza kwercetynie) i olejkowi eterycznemu. Jednym z mikroelementów znajdujących się w cebuli jest selen, który neutralizuje wolne rodniki, sprzyjające m.in. rozwojowi chorób nowotworowych. Roślina, dzięki zawartym w niej związkom siarkowym, obniża ciśnienie krwi, posiada także właściwości bakteriobójcze i przeciwmiażdżycowe. Cebula działa również przeciwzapalnie i jest pomocna przy gojeniu się ran. Tiosulfiny zawarte w olejku obniżają poziom cukru we krwi. Dzięki znacznej zawartości witaminy C roślina była skutecznym środkiem zapobiegającym szkorbutowi.
Stosowanie
Ze względu na skuteczność cebuli w zapobieganiu licznym chorobom, korzystne dla zdrowia byłoby spożywanie codziennie przynajmniej pół główki cebuli. Niestety, nieprzyjemny zapach rośliny może zniechęcać do takiej kuracji. Prostym sposobem wykorzystywania leczniczych właściwości cebuli jest przygotowanie soku lub syropu ze świeżej rośliny i podawanie go w chorobach górnych dróg oddechowych, zwłaszcza w przypadku suchego kaszlu. Syrop przygotowuje się z rozdrobnionej cebuli zalanej kilkoma łyżkami miodu. Po odstawieniu na kilka godzin preparat stosuje się 3 razy dziennie po 2 łyżeczki (dzieci po 1). Aby złagodzić smak soku z cebuli, można go posłodzić miodem i wymieszać z mlekiem.
Cebula jest również przygotowywana w formie okładów ze świeżej miazgi, które zmniejszają ból wywołany reumatyzmem. Miazgę owiniętą gazą należy usunąć, gdy pojawi się uczucie pieczenia. Z kolei okłady z gotowanej lub pieczonej cebuli stosuje się w leczeniu czyraków. Przeciwwskazaniem do wewnętrznego stosowania preparatów z cebuli są ostre stany zapalne żołądka i jelit oraz niewydolność nerek. Spożywanie cebuli nie jest zalecane karmiącym matkom.
Preparaty
Wyciąg z cebuli wchodzi w skład maści lub żelów przyspieszających gojenie i zabliźnianie się ran, m.in. Cepanu i Contractubexu oraz syropu wykrztuśnego Alcep.