czosnekCzosnek pospolity, potocznie zwany czosnkiem domowym lub ogrodowym, pochodzi z Azji Mniejszej. Jego właściwości są znane i wykorzystywane już od wieków. Ceniono je w starożytnych Chinach, Egipcie, Grecji i Rzymie.

Surowcem leczniczym czosnku jest podziemna cebula, składająca się z kilku lub kilkunastu oddzielonych od siebie łuską cząstek, tzw. ząbków.

Część naziemną rośliny stanowią wąskie, płaskie liście, spośród których wyłania się kilkudziesięciocentymetrowa łodyga zakończona białoróżowym lub zielonawym kwiatem.

Surowce lecznicze

Surowcem leczniczym jest podziemna cebula, składająca się z kilku lub kilkunastu oddzielonych od siebie łuską cząstek, tzw. ząbków. Bulwy zbiera się pod koniec września i w październiku, po obumarciu liści.

Właściwości i działanie

Właściwości bakteriobójcze zawdzięcza czosnek allicynie, czyli substancji, która powstaje w wyniku rozpadu alliny – związku siarkowego występującego w bulwach. W ząbkach czosnku znajdują się także flawonoidy, związki śluzowe, cukry, witaminy i sole mineralne, między innymi żelazo, potas i magnez. Czosnek ma szerokie zastosowanie lecznicze. Reguluje pracę serca, obniża ciśnienie krwi, działa bakteriobójczo oraz przeciwzapalnie.

Dzięki działaniu żółciopędnemu poprawia trawienie, a podczas wzdęć ułatwia odchodzenie gazów powstałych wskutek nadmiernej fermentacji w jelitach. Ponadto obniża poziom cholesterolu, dzięki czemu zapobiega miażdżycy. Czosnek jest też naturalnym środkiem wykorzystywanym w walce z pasożytami jelitowymi i w zapobieganiu chorobom reumatycznym. Intensywną woń czosnku wydobywającą się z organizmu poprzez drogi oddechowe można neutralizować zjedzeniem natki pietruszki, liści selera, zmielonego kminku lub kilku ziaren kawy.

Stosowanie

Najprostszym sposobem profilaktycznego wykorzystania czosnku jest spożywanie codziennie 2 lub 3 pokrojonych lub zmiażdżonych ząbków albo picie świeżo wyciśniętego soku. Intensywny smak rośliny można łagodzić, mieszając pokrojone ząbki z mlekiem lub twarogiem. Właściwości lecznicze posiada także nalewka z czosnku. Przy nadciśnieniu skuteczne jest spożywanie 2 razy dziennie przed jedzeniem 1 łyżki soku, otrzymanego z drobno posiekanych i odstawionych na 7 dni 10 dag czosnku. W celu zlikwidowania pasożytów jelitowych zaleca się stosowanie na czczo przygotowanego dzień wcześniej napoju z 3 zmiażdżonych ząbków czosnku zalanych gorącą wodą lub mlekiem. Kuracja powinna trwać 3 tygodnie.

Czosnek zawiera pochodne siarki, dlatego nie powinny go zażywać osoby uczulone na związki siarkowe. Powinny się go wystrzegać osoby z niskim ciśnieniem krwi, kobiety w ciąży i karmiące piersią oraz osoby cierpiące na chorobę wrzodową. Nie należy łączyć terapii czosnkiem ze stosowanymi lekami przeciwzakrzepowymi, ponieważ można wzmocnić ich działanie. Zażywanie czosnku zwiększa ryzyko wystąpienia krwawienia podczas i po operacji.

Preparaty

W aptekach dostępne są preparaty zawierające czosnek, m.in.: Alitol, Alliorut, Alliofil, Activ Kapseln Klosterfrau, Czosnek Forte, Garlic Oil, które mogą stanowić substytut dla osób nietolerujących zapachu i smaku rośliny.