Pokrzywa zwyczajnaPokrzywa jest znaną od wieków rośliną leczniczą i przyprawową. Miała również zastosowanie w przemyśle włókienniczym. Stosowano ją między innymi do wyrobu tkanin, sznurów i sieci rybackich.

Pokrzywa zwyczajna zwana też pokrzywą parzącą lub pokrzywą wielką, występuje w całej Europie, w umiarkowanych strefach Azji i Ameryki oraz w północnej Afryce. W Polsce ten pospolity chwast rośnie w ogrodach, zaroślach, w okolicach budynków mieszkalnych, na pastwiskach, nieużytkach i przydrożach. Jej łodygi dorastają nawet do 150 cm wysokości.

Nieprzyjemne podrażnienia spowodowane dotknięciem pokrzywy są wywołane zawierającymi kwas mrówkowy parzącymi włoskami, pokrywającymi łodygę i liście rośliny. Jej zielone lub żółte kwiaty kwitną od czerwca do września.

Surowce lecznicze

Surowcem wykorzystywanym dla celów leczniczych jest liść, ziele i korzeń pokrzywy. Zbiór liści odbywa się przed kwitnieniem. Korzenie wykopuje się jesienią.

Właściwości i działanie

Liście pokrzywy zawierają wiele składników leczniczych. Są to między innymi: chlorofil, ksantofil, beta-karoten, związki mineralne, kwasy organiczne, flawonoidy, garbniki, związki aminowe (m.in. histamina i acetylocholina), witamina K i C. W korzeniu występują sterole, lignany, śluzy, rozpuszczalna krzemionka i lecytyna. Dzięki swej zawartości liście wykazują działanie moczopędne, znajdują także zastosowanie w chorobach reumatycznych. Są wykorzystywane w przemyśle kosmetycznym, wchodzą w skład preparatów pielęgnujących i wzmacniających włosy. Z kolei wyciąg z korzenia pokrzywy jest stosowany przy łagodnym przeroście gruczołu krokowego. Surowiec usprawnia przemianę materii, pobudza wytwarzanie czerwonych krwinek i tamuje drobne krwawienia w przewodzie pokarmowym.

Stosowanie

Surowiec otrzymywany z pokrzywy ma szerokie zastosowanie. Przygotowuje się go głównie w postaci naparów z suszonych liści, odwaru z korzenia lub soku ze świeżego ziela. Napar z 2 łyżek suszonych liści zalanych szklanką wrzątku pije się w przypadku awitaminozy, anemii, a także przy złej przemianie materii. Picie naparu zaleca się także przy krwawieniach z nosa. Silniejsze działanie ma odwar z korzenia. Na bóle reumatyczne zaleca się nacierania nalewką z korzenia. Wyciąg wodny z korzeni i łodyg pokrzywy stosuje się przy przeroście gruczołu krokowego. Zewnętrznie pokrzywę stosuje się przeciw łupieżowi i łojotokowi. Wczesną wiosną zaleca się picie witaminizującego soku z młodych liści. Przy łagodnym przeroście gruczołu krokowego leczenie pokrzywą powinno być konsultowane z lekarzem.

Preparaty

Zarówno wyciąg z liści, jak i wyciąg z korzenia, są składnikami wielu preparatów i mieszanek ziołowych, m.in. Diabetosanu, Herbatonu, Reumosanu, Vagosanu, Prostatoninu, Seborenu, Prostalizyny i Cukierków pokrzywowych. Surowcem wykorzystywanym dla celów leczniczych jest liść, ziele i korzeń pokrzywy. Zbiór liści odbywa się przed kwitnieniem.